Siyasetname Serisi 2 Kitap (Islamiyet Ve Hükümet / Ahlak-I Ahmedî)

İslamiyet ve Hükümet - el-İslam ve Usulü'l-Hükm

Ahlak-ı Ahmedî / Osmanlı Ahlak Kitaplığı: 1

“Abdürrazık’ın kitabı küçük bir risale olmasına rağmen muhtevasından çok serüveni ile meşhur olmuştur. Yazarın tanınmışlığının çok ileride olmasının sebebi, ona yapılan aşırı fanatik saldırılardan ileri gelmektedir. Kitap, yönetim tartışmasında en yüksek noktayı işaret etmiştir ancak tartışmanın bir sonuca veya karşıt görüşlerle senteze ulaşması yolundaki bütün ümitleri boşa çıkaran gürültülü geleneksel Sünni bir tepki bunu engellemiştir.

Abdürrazık’ın bu küçük kitabını, bu kadar kavga ve gürültülü bir ortamda tartışmak ve meseleyi siyasi krizlere kadar götürmektense, kitabın içerdiği fikirler ilmi delillerle, bilimsel verilerle çürütülebilirdi. Abdürrazık yerine bu görüşleri bir müsteşrik bile ileri sürseydi, ona da karşı çıkmak gerekiyorsa sakin bir üslupla karşı çıkmak gerekirdi. Bilimsel ahlâk ve edep bunu gerektirmekteydi. Ancak o dönemde konjonktür gereği İslâm birliğinin sembolü haline gelen hilafete yüklenmesi, bu sonuçların meydana geleceğinin de ön habercisiydi.

Abdürrazık, özetle hilafet yönetiminin dinin temelleriyle hiçbir ilgisinin bulunmadığını, Müslümanların dinin emirlerini uygulamak için hiçbir siyasal ve iktisadi sistem oluşturmalarının amaçlanmadığını, İslâm’ın Müslümanları yönetim sisteminin niteliğini belirlemede serbest bıraktığını ve onlara bu konuda tartışma ve görüş bildirme özgürlüğü verdiğini söylemeye çalışmaktadır. Sonuç olarak, kitabını özetle iki temel teze dayandırmıştır: Geleneksel hilafet sistemi ne zorunludur ne de şeriate dayalıdır ve İslâm her ne şekilde olursa olsun hiçbir siyasi ilke ortaya koymamıştır.

Ahlak-ı Ahmedî / Osmanlı Ahlak Kitaplığı: 1

Ahlâkî bir emirin aynı zamanda dinî bir emir olduğu İslâm’da dinî emirler ile ahlâkî görevler birbiriyle o derece kaynaşmıştır ki âdeta birbirlerinden ayrılmaz bir bütün meydana getirmişlerdir.  Bunun bir sonucu olarak İslâm toplumlarında İslâm ve ahlâk çoğunlukla eş anlamlı görülmüştür. Amacı gerek insanı gerek insanın mensubu olduğu toplumu iyi, güzel, doğru, akıllı ve mutlu kılmak olan ahlâk bu yönüyle İslâm’la aynı anlamları içermekte ve aynı amaçları hedeflemektedir.